Public and provincial venture funds: getting the design rightQuỹ đầu tư mạo hiểm nhà nước và cấp tỉnh: thiết kế sao cho đúng
A public venture fund works when it pulls private money in and then steps back. Without that design, it turns into a slow lender with a new name.Quỹ đầu tư mạo hiểm công hiệu quả khi nó kéo được tiền tư nhân vào rồi lùi lại. Thiếu thiết kế đó, nó thành một bên cho vay chậm chạp mang tên mới.

Vietnam now has a legal basis for a national venture capital fund, under Decree 264/2025, issued in October 2025, and provinces are discussing their own. At the private capital conference in May 2026, a panel on fund design drew on Korean and Australian experience. These are the design questions I think matter most.
The topic is easy to get wrong because public money and venture capital follow different instincts. Public money is supposed to be careful, accountable for every loss, and spent according to plan. Venture capital expects most investments to fail and relies on a few large successes to pay for the rest. A fund that applies public-money instincts to venture investing ends up avoiding exactly the risky, early companies it was created to support.
A catalyst more than an owner
According to my notes on the decree, the national fund starts with at least VND 500bn from the state budget, aims for at least VND 2,000bn within five years, and the state share is meant to stay at or below about 30%. The rest comes from private investors, corporations and foreign partners. It can invest directly, co-invest or act as a fund of funds, and is judged on the whole portfolio rather than each deal.
Two features in that design are encouraging. The minority state share means private investors have to be convinced, which forces the fund to behave like a fund that private money would join. And portfolio-level evaluation, if it is applied in practice, protects managers from being blamed for individual failures that are a normal part of venture investing. Both features exist on paper in many countries. The question is always how they are applied by auditors and inspectors years later, when a portfolio company fails and someone asks who approved the investment.
Israel's lesson: plan the exit of the state
Israel's Yozma programme in 1993 is the model everyone cites, often wrongly. The government put in USD 100m, took at most 40% of each hybrid fund, required a reputable foreign venture firm as a partner, and gave private partners the option to buy out the state's share at a preferential price. By around 1998, most of those funds were private. The subsidy was designed to end on time.
The buyout option is the clever part. It gave private partners the upside if the fund did well, which made them willing to join and to work hard. It also gave the state a clear way out, so public money did not stay tied up in the industry for decades. Many public funds elsewhere skipped this step. They kept their stakes indefinitely, became the largest investor in the local market, and crowded out private funds instead of attracting them. The lesson is that the exit of the state has to be written into the fund's rules from the first day.
Four design choices
Professional managers hired on market terms come first, because the quality of a venture fund is mostly the quality of the people choosing the investments. That may mean paying salaries and carried interest that look high by public-sector standards, and accepting foreign firms as managers. Crowding in means offering terms that private investors find comfortable: a clear investment mandate, regular reporting, and governance that keeps political pressure away from deal decisions.
Portfolio accountability is the box that decides everything else. If a fund manager can be disciplined for a single failed investment, no sensible manager will take the risks venture capital exists for. The fund will drift toward safe, later-stage companies that need its money least, and the early-stage gap it was meant to fill will remain. Clear written protection for losses that occur within the agreed rules and processes is the precondition for a public fund to behave like a venture fund at all.
Provincial funds and the pipeline
For a provincial fund in Da Nang, I would add one more question: does the city have enough investable companies? A fund with no pipeline either sits idle or lowers its standards. Building the pipeline, through incubators, universities and corporate pilots, may matter as much as building the fund.
A rough way to test this is to count. How many companies in the city have paying customers, a team that would survive the founder leaving for a month, and accounts an investor could read? If the answer is a few dozen, a modest fund can work, ideally as a co-investor alongside private funds that do the lead diligence. If the answer is a handful, the money might do more good spent first on the programmes that create investable companies, with the fund launched a few years later.
Co-investment is often the best structure for a small provincial fund. It lets the fund follow experienced private investors, learn from their process, and avoid building a large internal team before there is enough deal flow to justify it. It also keeps public money from becoming the only source of capital for local startups, which would distort their incentives and the local market.
Public money should take the first risk and plan the last exit, and leave most of the stake to others.
Việt Nam giờ đã có cơ sở pháp lý cho quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia theo Nghị định 264/2025, ban hành tháng 10/2025, và các tỉnh đang bàn về quỹ của riêng mình. Tại hội nghị vốn tư nhân tháng 5/2026, một phiên thảo luận về thiết kế quỹ đã dựa trên kinh nghiệm của Hàn Quốc và Úc. Dưới đây là những câu hỏi thiết kế tôi cho là quan trọng nhất.
Chủ đề này dễ làm sai vì tiền công và vốn mạo hiểm đi theo những bản năng khác nhau. Tiền công phải thận trọng, chịu trách nhiệm cho từng đồng thất thoát, và chi đúng kế hoạch. Vốn mạo hiểm chấp nhận phần lớn khoản đầu tư sẽ thất bại và trông vào vài thành công lớn để bù cho phần còn lại. Một quỹ áp bản năng của tiền công vào đầu tư mạo hiểm rốt cuộc sẽ né đúng những công ty sớm, nhiều rủi ro mà nó được lập ra để hỗ trợ.
Chất xúc tác hơn là chủ sở hữu
Theo ghi chép của tôi về nghị định, quỹ quốc gia khởi đầu với ít nhất 500 tỷ đồng từ ngân sách nhà nước, đặt mục tiêu đạt ít nhất 2.000 tỷ đồng trong năm năm, và phần của nhà nước dự kiến giữ ở mức khoảng 30% trở xuống. Phần còn lại đến từ nhà đầu tư tư nhân, doanh nghiệp và đối tác nước ngoài. Quỹ có thể đầu tư trực tiếp, đồng đầu tư hoặc hoạt động như quỹ của các quỹ, và được đánh giá trên toàn danh mục thay vì từng thương vụ.
Hai đặc điểm trong thiết kế đó đáng khích lệ. Phần góp thiểu số của nhà nước nghĩa là phải thuyết phục được nhà đầu tư tư nhân, buộc quỹ hành xử như một quỹ mà tiền tư nhân muốn tham gia. Và đánh giá ở cấp danh mục, nếu được áp dụng trên thực tế, bảo vệ người quản lý khỏi bị quy trách nhiệm cho từng thất bại riêng lẻ vốn là chuyện bình thường của đầu tư mạo hiểm. Cả hai đặc điểm đều có trên giấy ở nhiều nước. Câu hỏi luôn là kiểm toán và thanh tra áp dụng chúng ra sao nhiều năm sau, khi một công ty trong danh mục thất bại và có người hỏi ai đã duyệt khoản đầu tư đó.
Bài học Israel: lên kế hoạch cho nhà nước rút lui
Chương trình Yozma năm 1993 của Israel là mô hình ai cũng trích dẫn, và thường trích sai. Chính phủ bỏ ra 100 triệu USD, chỉ nắm tối đa 40% mỗi quỹ lai, yêu cầu một hãng đầu tư mạo hiểm nước ngoài có uy tín làm đối tác, và cho đối tác tư nhân quyền mua lại phần của nhà nước với giá ưu đãi. Đến khoảng năm 1998, phần lớn các quỹ đó đã thành quỹ tư nhân. Khoản hỗ trợ được thiết kế để kết thúc đúng hạn.
Quyền mua lại là phần khéo léo. Nó cho đối tác tư nhân phần lợi nếu quỹ thành công, khiến họ sẵn lòng tham gia và làm việc hết sức. Nó cũng cho nhà nước một lối ra rõ ràng, để tiền công không bị giam trong ngành hàng chục năm. Nhiều quỹ công ở nơi khác bỏ qua bước này. Họ giữ phần góp vô thời hạn, thành nhà đầu tư lớn nhất trên thị trường địa phương, và chèn lấn quỹ tư nhân thay vì thu hút họ. Bài học là việc nhà nước rút lui phải được viết vào điều lệ quỹ ngay từ ngày đầu.
Bốn lựa chọn thiết kế
Người quản lý chuyên nghiệp được thuê theo điều kiện thị trường đứng đầu, vì chất lượng của một quỹ mạo hiểm phần lớn là chất lượng của những người chọn khoản đầu tư. Điều đó có thể nghĩa là trả lương và phần chia lợi nhuận trông cao so với chuẩn khu vực công, và chấp nhận hãng nước ngoài làm người quản lý. Thu hút tư nhân nghĩa là đưa ra điều khoản nhà đầu tư tư nhân thấy yên tâm: định hướng đầu tư rõ ràng, báo cáo định kỳ, và cơ chế quản trị giữ áp lực chính trị tránh xa các quyết định đầu tư.
Trách nhiệm theo danh mục là ô quyết định mọi thứ còn lại. Nếu người quản lý quỹ có thể bị kỷ luật vì một khoản đầu tư thất bại, không người quản lý tỉnh táo nào dám nhận những rủi ro mà vốn mạo hiểm sinh ra để gánh. Quỹ sẽ trôi về phía những công ty an toàn, giai đoạn muộn, những nơi ít cần tiền của nó nhất, còn khoảng trống giai đoạn sớm mà nó được lập ra để lấp vẫn còn nguyên. Một cơ chế bảo vệ rõ ràng bằng văn bản cho những khoản lỗ phát sinh khi đã làm đúng quy tắc và quy trình là điều kiện tiên quyết để quỹ công hành xử như một quỹ mạo hiểm.
Quỹ cấp tỉnh và luồng dự án
Với một quỹ cấp tỉnh ở Đà Nẵng, tôi sẽ thêm một câu hỏi: thành phố có đủ công ty đáng đầu tư không? Một quỹ không có luồng dự án hoặc nằm im, hoặc hạ chuẩn. Xây luồng dự án, qua vườn ươm, trường đại học và các dự án thí điểm với doanh nghiệp lớn, có thể quan trọng ngang với xây quỹ.
Một cách thử thô là đếm. Thành phố có bao nhiêu công ty đã có khách trả tiền, có đội ngũ vẫn chạy được nếu nhà sáng lập vắng mặt một tháng, và có sổ sách mà nhà đầu tư đọc được? Nếu câu trả lời là vài chục, một quỹ quy mô khiêm tốn có thể vận hành, lý tưởng là làm nhà đồng đầu tư bên cạnh các quỹ tư nhân đảm nhận thẩm định chính. Nếu chỉ đếm trên đầu ngón tay, số tiền đó có thể có ích hơn khi chi trước cho các chương trình tạo ra công ty đáng đầu tư, rồi vài năm sau mới lập quỹ.
Đồng đầu tư thường là cấu trúc tốt nhất cho một quỹ cấp tỉnh nhỏ. Nó cho phép quỹ đi theo những nhà đầu tư tư nhân giàu kinh nghiệm, học quy trình của họ, và tránh phải xây một đội nội bộ lớn khi luồng thương vụ chưa đủ để biện minh. Nó cũng giữ cho tiền công không trở thành nguồn vốn duy nhất của startup địa phương, điều sẽ làm méo mó động lực của họ và thị trường địa phương.
Tiền công nên nhận rủi ro đầu tiên và lên kế hoạch cho lối ra cuối cùng, còn phần lớn cổ phần hãy để người khác nắm.
