Data provenanceNguồn gốc dữ liệu
Nguồn gốc dữ liệuData provenance
Information about where a piece of data came from, who owns it, whether it is verified and where it may be used.Thông tin về việc một dữ kiện đến từ đâu, ai sở hữu, đã kiểm chứng chưa và được dùng ở đâu.
Every fact can carry a passport: source, owner, verification status, expiry date and permitted use. Unverified items are kept but labelled as estimates or claims. This matters more with AI, because when an assistant drafts a proposal it pulls from whatever it finds, and an unlabelled estimate looks exactly like a confirmed figure. Without labels, faster drafting means faster drift.
Mỗi dữ kiện có thể mang theo một tấm hộ chiếu: nguồn, người chịu trách nhiệm, trạng thái kiểm chứng, ngày hết hạn và phạm vi được dùng. Thông tin chưa kiểm chứng vẫn được giữ nhưng gắn nhãn là ước tính hay tuyên bố. Điều này càng quan trọng với AI, vì khi trợ lý soạn một bản đề xuất, nó lấy bất cứ thứ gì tìm được, và một con số ước tính không gắn nhãn trông y hệt con số đã xác nhận. Không có nhãn, soạn thảo nhanh hơn cũng có nghĩa là trôi dạt nhanh hơn.
A QR code on a bag of coffee that shows the farm, harvest date, roaster and certification is provenance for food. Project data needs the same kind of label.
Mã QR trên túi cà phê cho biết nông trại, ngày thu hoạch, nơi rang và chứng nhận chính là nguồn gốc của thực phẩm. Dữ liệu dự án cũng cần một tấm nhãn như vậy.
SOURCENGUỒNW3C (2013). PROV-DM: The PROV Data Model. W3C Recommendation.
